Από τις αρχές του 2026, η Ευρωπαϊκή Ένωση καταργεί την τελωνειακή απαλλαγή για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ, βάζοντας τέλος στο καθεστώς «de minimis» που επέτρεπε σε εκατομμύρια μικροδέματα από τρίτες χώρες –κυρίως Κίνα– να εισέρχονται στην ΕΕ χωρίς δασμούς. Η απόφαση του ECOFIN επισπεύδει την εφαρμογή κατά δύο χρόνια (από το 2028 στο 2026), με στόχο την αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού, της υποτιμολόγησης και της διάδοσης προϊόντων αμφιβόλου ποιότητας μέσω πλατφορμών όπως Temu, Shein, Banggood και Trendyol.
Η Ελλάδα, μαζί με τη Γαλλία, πίεσε ώστε το μέτρο να εφαρμοστεί νωρίτερα, καθώς αποτελεί πύλη εισόδου κινεζικών προϊόντων στην ΕΕ και αντιμετωπίζει έντονες πιέσεις για διαφύλαξη θεμιτού ανταγωνισμού υπέρ των εγχώριων και ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Το νέο πλαίσιο υπόσχεται οφέλη όπως αύξηση δημοσίων εσόδων, καλύτερο έλεγχο ποιότητας και ασφάλειας των προϊόντων, περιορισμό του φαινομένου «fast fashion» των Temu και Shein και μείωση περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων.
Διαβάστε επίσης: Shein: Όσα πρέπει να γνωρίζετε για να έχετε το κεφάλι σας… ήσυχο
Ωστόσο, οι αλλαγές συνοδεύονται και από σημαντικές προκλήσεις. Για τους καταναλωτές, οι αγορές από τρίτες χώρες θα γίνουν ακριβότερες, αφού κάθε δέμα –ανεξαρτήτως αξίας– θα περνά από τελωνειακές διαδικασίες και θα επιβαρύνεται τόσο με δασμούς όσο και με ένα νέο «τέλος διεκπεραίωσης» περίπου 2 ευρώ ανά πακέτο. Το μέτρο αναμένεται να πλήξει κυρίως τις πολύ χαμηλές τιμές που προσφέρουν κινεζικές πλατφόρμες, μειώνοντας το οικονομικό τους πλεονέκτημα και πιθανώς αλλάζοντας τις πολιτικές δωρεάν αποστολής ή επιστροφών.
Σημαντικός είναι και ο κίνδυνος καθυστερήσεων στα τελωνεία λόγω του τεράστιου όγκου μικροδεμάτων που σήμερα εισέρχονται χωρίς έλεγχο. Η μετάβαση απαιτεί αναβάθμιση πληροφοριακών συστημάτων, στελέχωση και αποτελεσματική διαχείριση, ώστε να μη δημιουργηθούν συμφόρηση, επιπλέον κόστος και γραφειοκρατία.
Για τα ευρωπαϊκά e-shops, η εξέλιξη θεωρείται θετική, καθώς μειώνει τη διαφορά κόστους απέναντι στον άμεσο ασιατικό ανταγωνισμό και δημιουργεί πιο ισότιμους όρους λειτουργίας. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τονίζουν ότι μέχρι και τα δύο τρίτα των μικροδεμάτων δηλώνονται υποτιμολογημένα, κάτι που η κατάργηση του de minimis θα περιορίσει ριζικά.
Η νέα αρχιτεκτονική εισαγωγών αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή μέσα στο 2026, ενώ το 2028 θα ακολουθήσουν ακόμα αυστηρότερες ρυθμίσεις μέσω μιας ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας εκκαθάρισης αγορών από τρίτες χώρες. Η Κομισιόν διαβεβαιώνει ότι τα μέτρα στοχεύουν όχι στον περιορισμό του διεθνούς εμπορίου, αλλά στο κλείδωμα της «κερκόπορτας» του αθέμιτου ανταγωνισμού.
