Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς 100% σε εισαγόμενους ημιαγωγούς αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, οι οποίοι χρησιμοποιούνται σε καταναλωτικά ηλεκτρονικά και σε πλήθος άλλων προϊόντων.
Όπως δήλωσε κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στον Λευκό Οίκο, οι νέοι δασμοί δεν θα ισχύουν για επιχειρήσεις που έχουν δεσμευτεί να κατασκευάζουν ημιαγωγούς εντός των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Τραμπ ξεκαθάρισε πως η επιβολή του μέτρου στοχεύει στη μεταφορά της παραγωγής εντός της χώρας, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει εάν οι εξαιρέσεις αφορούν και εισαγόμενα τσιπ από εταιρείες που έχουν επενδύσεις στις ΗΠΑ ή μόνο εκείνα που παράγονται τοπικά. Ο ίδιος ανέφερε ότι επιχειρήσεις οι οποίες βρίσκονται ήδη σε φάση κατασκευής εργοστασίου δεν θα επιβαρυνθούν, όμως αν κάποια εταιρεία δηλώσει επένδυση και τελικά δεν την υλοποιήσει, οι δασμοί θα επιβληθούν αναδρομικά.
Σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, το μέτρο θα εφαρμοστεί σταδιακά και με διαφοροποιήσεις, ώστε να ενισχυθεί η εγχώρια παραγωγή χωρίς να προκληθούν μεγάλες διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού. Το 2024, οι Ηνωμένες Πολιτείες εισήγαγαν ημιαγωγούς αξίας άνω των 60 δισ. δολαρίων, εκ των οποίων περισσότερα από 50 δισ. προήλθαν από ασιατικές χώρες. Κύριοι προμηθευτές των ΗΠΑ ήταν η Ταϊβάν, η Μαλαισία, το Βιετνάμ, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ταϊλάνδη, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία. Η Κίνα εξήγαγε τσιπ αξίας περίπου 2 δισ. δολαρίων, κυρίως για χρήση στην αυτοκινητοβιομηχανία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο πρόσφατης εμπορικής συμφωνίας με την Ουάσινγκτον, εξασφάλισε πως οι δασμοί που θα επιβληθούν στα δικά της προϊόντα θα περιοριστούν στο 15%. Παρόμοια συμφωνία φαίνεται να έχει επιτευχθεί και με τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία. Η εξαγγελία του Τραμπ βασίζεται σε έρευνα που ξεκίνησε την 1η Απριλίου από τον υπουργό Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ, με βάση το Άρθρο 232 του Νόμου περί Επέκτασης του Εμπορίου του 1962, το οποίο δίνει στον πρόεδρο τη δυνατότητα να περιορίζει εισαγωγές όταν αυτές θεωρούνται απειλή για την εθνική ασφάλεια. Η Ταϊβάν ήταν ο μεγαλύτερος προμηθευτής ημιαγωγών προς τις ΗΠΑ το 2024, με εξαγωγές 12 δισ. δολαρίων, ξεπερνώντας οριακά τη Μαλαισία.
Σε υπομνήματα που κατατέθηκαν στο αμερικανικό Υπουργείο Εμπορίου, η κυβέρνηση της Ταϊβάν προειδοποίησε ότι ενδεχόμενοι δασμοί θα αυξήσουν το κόστος παραγωγής για αμερικανικές επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν τα τσιπ αυτά και θα περιορίσουν τη διάθεση ταϊβανέζικων εταιρειών να επενδύσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αναφορά εκλαμβάνεται ως προειδοποίηση σχετικά με την προγραμματισμένη επένδυση της Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), η οποία σχεδιάζει να δαπανήσει έως και 165 δισ. δολάρια για την ανάπτυξη προηγμένου βιομηχανικού συμπλέγματος κατασκευής ημιαγωγών στην Αριζόνα. Το έργο αυτό έχει αποτελέσει προτεραιότητα τόσο για τη σημερινή όσο και για την προηγούμενη κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Οι δασμοί στους ημιαγωγούς προστίθενται σε σειρά άλλων εμπορικών μέτρων που έχουν επιβληθεί τα τελευταία χρόνια από τις ΗΠΑ σε βασικά βιομηχανικά αγαθά, όπως οι δασμοί 50% σε χάλυβα, αλουμίνιο και χαλκό, αλλά και οι επιβαρύνσεις μεταξύ 15% και 25% σε αυτοκίνητα και ανταλλακτικά. Οι εν λόγω πολιτικές έχουν στόχο την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, προκαλώντας όμως ταυτόχρονα αύξηση του κόστους για επιχειρήσεις που εξαρτώνται από αυτά τα υλικά ή εξαρτήματα. Σύμφωνα με τον οργανισμό Autos Drive America, που εκπροσωπεί κατασκευαστές αυτοκινήτων ξένων σημάτων, ένας δασμός 25% σε ημιαγωγούς και εξοπλισμό παραγωγής τους θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος παραγωγής κατά 1.200 έως 2.500 δολάρια ανά όχημα.
Η Semiconductor Industry Association προειδοποίησε ότι η επιβολή «μη στοχευμένων δασμών» ενδέχεται να έχει αντίθετα αποτελέσματα για την αμερικανική οικονομία, αυξάνοντας το κόστος ανάπτυξης νέων τεχνολογιών και δυσχεραίνοντας την κατασκευή ημιαγωγών εντός της χώρας. Η έρευνα βάσει του Άρθρου 232 καλύπτει και τον εξοπλισμό κατασκευής ημιαγωγών, ωστόσο ο Τραμπ δεν αναφέρθηκε σε αυτόν τον τομέα κατά την ανακοίνωσή του. Την περασμένη χρονιά, η Ιαπωνία ήταν ο βασικός ξένος προμηθευτής τέτοιου εξοπλισμού στις ΗΠΑ, με εξαγωγές ύψους 3,8 δισ. δολαρίων. Ακολούθησαν η Σιγκαπούρη με πάνω από 2 δισ., ενώ η Ολλανδία, η Γερμανία, η Νότια Κορέα και η Μαλαισία παρείχαν εξοπλισμό αξίας άνω του 1 δισ. δολαρίων η καθεμία. Η Κίνα εξήγαγε εξοπλισμό αξίας περίπου 900 εκατομμυρίων δολαρίων.
Apple: Νέα επένδυση 100 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ
Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Apple θα επενδύσει επιπλέον 100 δισ. δολάρια στην αμερικανική οικονομία, κίνηση που μπορεί να βοηθήσει την εταιρεία να αποφύγει ενδεχόμενους δασμούς στα iPhone. Η νέα δέσμευση αυξάνει το συνολικό πρόγραμμα εγχώριων επενδύσεων της Apple στα 600 δισ. δολάρια για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, ενώ νωρίτερα φέτος η εταιρεία είχε γνωστοποιήσει σχέδιο ύψους 500 δισ. δολαρίων που περιλαμβάνει τη δημιουργία 20.000 θέσεων εργασίας σε ολόκληρη τη χώρα.
Το σχέδιο εστιάζει στην επέκταση της εφοδιαστικής αλυσίδας και της προηγμένης μεταποίησης εντός ΗΠΑ, δίχως όμως να ικανοποιεί πλήρως την απαίτηση του Λευκού Οίκου για εγχώρια παραγωγή των iPhone. «Εταιρείες όπως η Apple επιστρέφουν, όλες επιστρέφουν», δήλωσε ο Τραμπ, παραλαμβάνοντας από τον διευθύνοντα σύμβουλο Τιμ Κουκ αμερικανικής κατασκευής αναμνηστικό με χρυσή βάση 24 καρατίων. Ο πρόεδρος χαρακτήρισε τη δέσμευση «σημαντικό βήμα» ώστε «τα iPhone που πωλούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες να κατασκευάζονται επίσης στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Ερωτηθείς αν η Apple θα κατασκευάζει πλήρως τα iPhone στις ΗΠΑ, ο Κουκ απάντησε ότι ήδη παράγονται στο εσωτερικό κρίσιμα εξαρτήματα όπως ημιαγωγοί, ειδικό γυαλί και μονάδες Face ID, αλλά η τελική συναρμολόγηση θα παραμείνει στο εξωτερικό «για κάποιο διάστημα». Αναλυτές σημειώνουν ότι τα ποσά της νέας δέσμευσης συνάδουν με τον συνηθισμένο ρυθμό δαπανών της εταιρείας και επαναλαμβάνουν υποσχέσεις προηγούμενων ετών. Τον Μάιο, ο Τραμπ είχε απειλήσει με δασμό 25% στα προϊόντα της Apple που κατασκευάζονται εκτός ΗΠΑ, ανατρέποντας προηγούμενη εξαίρεση. Οι τότε δασμοί κόστισαν στην εταιρεία 800 εκατ. δολάρια στο δεύτερο τρίμηνο.
Η Apple έχει δεχθεί κριτική για ατελή υλοποίηση παλαιότερων δεσμεύσεων: το 2019, εργοστάσιο στο Τέξας παρουσιάστηκε ως νέα μονάδα, αν και λειτουργούσε από το 2013 και η παραγωγή μεταφέρθηκε κατόπιν στην Ταϊλάνδη. Η πλειονότητα των συσκευών της εξακολουθεί να κατασκευάζεται στην Ασία, κυρίως στην Κίνα, με μέρος της παραγωγής να έχει μετακινηθεί σε Βιετνάμ, Ταϊλάνδη και Ινδία. Αναλυτές θεωρούν μη ρεαλιστική την πλήρη κατασκευή iPhone στις ΗΠΑ, επικαλούμενοι υψηλό εργατικό κόστος και σύνθετες αλυσίδες προμήθειας.
