Τη νέα εποχή στον τομέα ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο σηματοδοτεί η 1η Οκτωβρίου 2025, καθώς αποτελεί την πρώτη ημέρα εμπορίας της Ανταγωνιστικής Αγοράς Ηλεκτρισμού (ΑΑΗ).
Ωστόσο, τα οφέλη για τους τελικούς οικιακούς καταναλωτές δεν αναμένεται να διαφανούν άμεσα. Είναι όμως σημαντικό το γεγονός ότι σταδιακά οι επιλογές των καταναλωτών θα αυξάνονται και θα μπορούν στο μέλλον (και όχι από χθες… όπως για επικοινωνιακούς σκοπούς αναφέρεται από διάφορους φορείς) να επιλέξουν ελεύθερα τον προμηθευτή και τη διατίμηση που ανταποκρίνεται καλύτερα στις δικές τους ανάγκες.
Ο ανταγωνισμός στην Αγορά Ηλεκτρισμού μεταξύ των προμηθευτών αναμένεται να οδηγήσει σταδιακά στην εισαγωγή διατιμήσεων με πολλαπλές επιλογές στους καταναλωτές, όπως σταθερή διατίμηση, διατίμηση με αναπροσαρμογή τιμής καυσίμων, δυναμική διατίμηση όπου ο πελάτης θα πληρώνει ανάλογα με την τιμή της χονδρικής αγοράς, κλπ.
Στους 17 έφτασαν οι συμμετέχοντες
Σε αυτό το πρώτο στάδιο, στην ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού έχουν ενταχθεί 17 συμμετέχοντες, δύο είναι Παραγωγοί, δέκα είναι Προμηθευτές, εννέα Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης ΑΠΕ και τρεις Παραγωγοί ΑΠΕ.
Η αγορά ηλεκτρισμού περιλαμβάνει τρεις επιμέρους αγορές: την προθεσμιακή αγορά, την προημερήσια αγορά και την αγορά εξισορρόπησης πραγματικού χρόνου.
Η συμμετοχή των προμηθευτών σε αυτές τις αγορές, θα τους επιτρέψει να διαμορφώνουν ανταγωνιστικές προσφορές προς τους καταναλωτές, καθώς θα είναι σε θέση να διαχειρίζονται αποτελεσματικά το κόστος προμήθειας και την ευστάθεια του χαρτοφυλακίου τους.
Σημειώνεται ότι οι πλείστοι από τους συμμετέχοντες στην Ανταγωνιστική Αγορά δραστηριοποιούνται ήδη στη Μεταβατική Ρύθμιση της Αγοράς Ηλεκτρισμού που λειτουργεί από το 2021 και στην οποία εμπορεύεται περίπου το 10% της συνολικής παραγωγής και κατανάλωσης.
Αναλυτικότερα οι τρεις επιμέρους αγορές εξυπηρετούν τους ακόλουθους διαφορετικούς σκοπούς:
Η 1Η είναι η Προθεσμιακή Αγορά, στην οποία οι συμμετέχοντες συνάπτουν διμερείς συμβάσεις σε τιμές και όρους που καθορίζουν οι ίδιοι.
Η 2Η είναι η Προημερήσια Αγορά, στην οποία οι προμηθευτές θα συμπληρώσουν την ενέργεια που έχουν αγοράσει προθεσμιακά για να ικανοποιήσουν τη ζήτηση των πελατών τους για την επόμενη μέρα.
Η 3Η είναι η Αγορά Εξισορρόπησης Πραγματικού Χρόνου, η οποία θα λειτουργεί σε 24ωρη βάση και στην οποία ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ) , θα αποδέχεται προσφορές από συμμετέχοντες για αύξηση της παραγωγής ή της κατανάλωσης, ώστε να εξισορροπούνται συνεχώς και το ηλεκτρικό σύστημα να λειτουργεί με ασφάλεια. Οι προσφορές θα κατατίθενται την προηγούμενη ημέρα μέχρι τις 16.00.
Οι προσφορές πώλησης υποβάλλονται κάθε μισή ώρα, και η ακριβότερη προσφορά πώλησης καθορίζει την τιμή (οριακή τιμή) στην οποία όλες οι προσφορές πληρώνονται.
Σύνδεσμος Αγοράς Ηλεκτρισμού (ΣΑΗ): Το πρώτο βήμα για υγιή ανταγωνισμό
Ο Σύνδεσμος Αγοράς Ηλεκτρισμού (ΣΑΗ) με αφορμή το άνοιγμα της ΑΑΗ τονίζει ότι αποτελεί το πρώτο βήμα για έναν πραγματικά υγιή ανταγωνισμό στην αγορά ενέργειας στην Κύπρο.
Όπως αναφέρει σε σχετική ανακοίνωσή του, «με τη λειτουργία της αναμένεται να εξαλειφθούν οι στρεβλώσεις που υπήρχαν κατά τη μεταβατική περίοδο, προσφέροντας στους καταναλωτές το αυτονόητο: τη δυνατότητα να επιλέγουν τον πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες τους».
Παράλληλα, ο ΣΑΗ επισημαίνει ότι η ενεργοποίηση της αγοράς θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό και θα προάγει την καινοτομία, δημιουργώντας ταυτόχρονα συνθήκες διαφάνειας και βελτίωσης της ποιότητας στις παρεχόμενες υπηρεσίες.
«Οι ανεξάρτητοι προμηθευτές αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να διαμορφώνουν το δικό τους ενεργειακό μείγμα, συνδυάζοντας συμβατική παραγωγή με Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Αυτό τους επιτρέπει να προσφέρουν ευέλικτα τιμολόγια, με χαμηλότερες χρεώσεις κατά τις ώρες αυξημένης παραγωγής από ΑΠΕ και υψηλότερες τις βραδινές ώρες», υποδεικνύει περαιτέρω σημειώνοντας ότι «με αυτόν τον τρόπο, ενθαρρύνεται η κατανάλωση ενέργειας όταν υπάρχει αφθονία πράσινης παραγωγής, επιτυγχάνεται καλύτερη ισορροπία μεταξύ ζήτησης και προσφοράς, περιορίζονται οι περικοπές ΑΠΕ και, τελικά, μειώνεται το συνολικό κόστος ηλεκτρισμού για τους καταναλωτές».
Ο ΣΑΗ τονίζει επίσης ότι η ΑΑΗ δεν αποτελεί από μόνη της την απάντηση στην αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, υπογραμμίζοντας πως «για να πετύχουμε τη σωστή μετάβαση, απαιτείται θεσμική σταθερότητα, διαφάνεια και επαρκής χρόνος προσαρμογής».
«Γι’ αυτό και η επιτυχία της δεν θα κριθεί αποκλειστικά από την έναρξή της, αλλά από το κατά πόσο θα εφαρμοστούν όλες οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στον ενεργειακό τομέα στον τόπο μας, συμπεριλαμβανομένης της έλευσης του φυσικού αερίου, της αναβάθμισης του δικτύου και της υλοποίησης έργων αποθήκευσης. Γιατί μόνο κατά αυτόν τον τρόπο θα μπορέσει να διασφαλιστεί ο πλήρης ανταγωνισμός, να ενισχυθεί η λειτουργία της αγοράς και να αξιολογηθεί αντικειμενικά η συνεισφορά της στη μείωση των τιμών του ηλεκτρισμού, που είναι το ζητούμενο όχι μόνο της πολιτείας, αλλά και των ιδιωτών παραγωγών και προμηθευτών», επισημαίνει.
Τέλος ο Σύνδεσμος τονίζει πως «η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα είναι καθοριστική για την αντιμετώπιση των σημερινών προκλήσεων», υπογραμμίζοντας ότι παραμένει σταθερά προσηλωμένος στη δέσμευσή του να λειτουργεί ως αξιόπιστος και θεσμικός εταίρος, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση μιας συνεκτικής, σταθερής και μακροπρόθεσμης ενεργειακής στρατηγικής για τη χώρα μας.
