Στον καταρτισμό της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής για την πρόληψη, τον εντοπισμό, τη διερεύνηση και τη διαχείριση υποθέσεων απάτης που επηρεάζουν τους ευρωπαϊκούς πόρους, προχώρησε η Κύπρος. Η Στρατηγική εκπονήθηκε από το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας, υπό την ιδιότητά του ως προεδρεύοντος του Εθνικού Συντονιστικού Φορέα για την Καταπολέμηση της Απάτης κατά των Οικονομικών Συμφερόντων της ΕΕ (AFCOS Κύπρου), και παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Συνεδρίου που πραγματοποιείται το διήμερο 3 και 4 Ιουνίου 2026, στην Αγία Νάπα. Το Συνέδριο διοργανώθηκε από την OLAF, σε συνεργασία με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και το AFCOS Κύπρου.
Αναγκαία η ευρωπαϊκή συνεργασία για την προστασία των δημοσίων πόρων
Την έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου χαιρέτισαν η Υφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα κα Μαριλένα Ραουνά και ο Γενικός Διευθυντής της OLAF κ. Petr Klement, υπογραμμίζοντας τη σημασία της στενής συνεργασίας μεταξύ ευρωπαϊκών και εθνικών Aρχών για την αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της EE, ιδιαίτερα ενόψει των συζητήσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028–2034.
Η κα Ραουνά τόνισε ότι η αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ βασίζεται στην εμπιστοσύνη, τη συνεργασία και την κοινή ευθύνη, επισημαίνοντας ότι η υιοθέτηση της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής Κατά της Απάτης ενισχύει το εθνικό πλαίσιο προστασίας και ενδυναμώνει τη συμβολή της Κυπριακής Δημοκρατίας στη συλλογική ευρωπαϊκή προσπάθεια αντιμετώπισης της απάτης.
Από πλευράς του, ο Γενικός Διευθυντής της OLAF κ. Petr Klement υπογράμμισε ότι η αποτελεσματική καταπολέμηση της απάτης προϋποθέτει ισχυρές σχέσεις εμπιστοσύνης και στενή συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, σημειώνοντας ότι κοινός στόχος όλων των εμπλεκόμενων φορέων παραμένει η διασφάλιση της ορθής αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων.
Η πρώτη Εθνική Στρατηγική Κατά της Απάτης
Στο επίκεντρο του Συνεδρίου βρέθηκε η επίσημη παρουσίαση της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής Κατά της Απάτης της Κυπριακής Δημοκρατίας για την περίοδο 2026–2031.
Για πρώτη φορά, η Κύπρος αποκτά ένα ολοκληρωμένο εθνικό πλαίσιο για την πρόληψη, τον εντοπισμό, τη διερεύνηση και τη διαχείριση υποθέσεων απάτης που επηρεάζουν τους ευρωπαϊκούς πόρους. Παράλληλα, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για ισχυρότερο συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων αρχών, αποτελεσματικότερη διαχείριση κινδύνων και ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου.
Η συμβολή του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας
Το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της Στρατηγικής, συντονίζοντας, μέσω του AFCOS Κύπρου, τη συμβολή των αρμόδιων εθνικών Αρχών και εμπλεκόμενων φορέων. Στη διαδικασία αξιοποιήθηκε η εμπειρογνωμοσύνη διαχειριστικών αρχών, ενδιάμεσων φορέων, αρχών πληρωμής και πιστοποίησης, ελεγκτικών και εποπτικών αρχών, διωκτικών και εισαγγελικών αρχών, καθώς και της Μονάδα Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης (ΜΟΚΑΣ), της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών.
Ο Γενικός Λογιστής της Δημοκρατίας και Πρόεδρος του AFCOS Κύπρου κ. Ανδρέας Αντωνιάδης χαρακτήρισε την υιοθέτηση της Στρατηγικής ως ένα σημαντικό βήμα για την περαιτέρω ενίσχυση του εθνικού πλαισίου πρόληψης και αντιμετώπισης της απάτης, υπογραμμίζοντας τη σημασία του συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων αρχών και της αποτελεσματικής διαχείρισης των ευρωπαϊκών πόρων.
Η εκπόνηση της Στρατηγικής πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο έργου τεχνικής υποστήριξης με τη συνδρομή του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και με χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ.
Η εφαρμογή της Στρατηγικής αναμένεται να ενισχύσει τον συντονισμό των αρμόδιων αρχών και να βελτιώσει την ικανότητα πρόληψης, εντοπισμού και διαχείρισης υποθέσεων που αφορούν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, προάγοντας παράλληλα τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη χρηστή διαχείριση των πόρων της Ένωσης.
Σύγχρονες προκλήσεις και νέα εργαλεία καταπολέμησης της απάτης
Οι εργασίες του Συνεδρίου επικεντρώθηκαν στον ρόλο των Εθνικών Στρατηγικών Κατά της Απάτης στο επόμενο ΠΔΠ, στις εξελίξεις της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής καταπολέμησης της απάτης, στην ενίσχυση της ακεραιότητας και της επιχειρησιακής ικανότητας των αρμόδιων αρχών, καθώς και στη σύνδεση μεταξύ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Μεταξύ των θεμάτων που απασχόλησαν τις εργασίες του Συνεδρίου ήταν οι παρατυπίες στις δημόσιες συμβάσεις, η αξιοποίηση προηγμένων εργαλείων ανάλυσης δεδομένων για τη διαχείριση κινδύνων, καθώς και η περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ ευρωπαϊκών και εθνικών αρχών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συμπληρωματικότητα μεταξύ διοικητικής και ποινικής προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, καθώς και στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων ευρωπαϊκών και εθνικών Αρχών.
Στο πλαίσιο αυτό, συζητήθηκε η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Καταπολέμηση της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες και της Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας (AMLA), καθώς και με τις Μονάδες Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών (FIUs). Παρουσιάστηκαν επίσης εθνικές εμπειρίες και καλές πρακτικές από την υλοποίηση δράσεων στο πλαίσιο του Προγράμματος της ΕΕ κατά της Απάτης.
