Ένα παλιό iPhone ή ένα ξεχασμένο Android στο συρτάρι ίσως αποδειχθεί πολύ πιο χρήσιμο απ’ όσο φανταζόμαστε. Σύμφωνα με νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο, παλιά smartphones μπορούν να μετατραπούν σε μικρά data centers για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, προσφέροντας μια οικονομική και πιο οικολογική λύση απέναντι στην τεράστια ενεργειακή κατανάλωση της σύγχρονης AI εποχής.
Οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα σύστημα που ονομάζουν “phone cluster computing”, όπου δεκάδες ή και χιλιάδες παροπλισμένα κινητά συνδέονται μεταξύ τους και λειτουργούν σαν ένα ενιαίο υπολογιστικό δίκτυο. Για να συμβεί αυτό, οι συσκευές απογυμνώνονται από εξαρτήματα όπως η οθόνη, οι κάμερες και κυρίως οι μπαταρίες, οι οποίες δεν θεωρούνται ασφαλείς για συνεχή λειτουργία σε περιβάλλον data center. Αυτό που απομένει είναι ουσιαστικά η μητρική πλακέτα και ο επεξεργαστής, δηλαδή το “μυαλό” του τηλεφώνου.
Το εντυπωσιακό είναι ότι ακόμη και ένα smartphone που θεωρείται ξεπερασμένο διαθέτει περίπου τη μισή υπολογιστική ισχύ ενός σύγχρονου server. Με βάση αυτό, η ομάδα του UC San Diego σχεδιάζει να δημιουργήσει μέχρι το φθινόπωρο του 2026 ένα data center αποτελούμενο από περίπου 2.000 παλιά Pixel smartphones, το οποίο θα χρησιμοποιείται από φοιτητές και ερευνητές για cloud computing και AI εφαρμογές χαμηλού κόστους.
Η χρονική συγκυρία της έρευνας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η παγκόσμια έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης έχει προκαλέσει τεράστια αύξηση στην κατασκευή data centers. Εταιρείες όπως η Google, η Microsoft, η OpenAI και η Amazon επενδύουν δισεκατομμύρια σε νέες εγκαταστάσεις για να υποστηρίξουν όλο και πιο απαιτητικά AI μοντέλα. Ωστόσο, η ενεργειακή κατανάλωση και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα αυτών των υποδομών αυξάνονται δραματικά.
Παράλληλα, τα ηλεκτρονικά απόβλητα συνεχίζουν να συσσωρεύονται. Οι περισσότεροι χρήστες αλλάζουν κινητό κάθε δύο ή τρία χρόνια, παρότι οι επεξεργαστές των συσκευών παραμένουν πλήρως λειτουργικοί. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η επαναχρησιμοποίηση αυτών των συσκευών μπορεί να μειώσει σημαντικά τόσο τα ηλεκτρονικά σκουπίδια όσο και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που απαιτούνται για την παραγωγή νέου εξοπλισμού.
Αν και τα παλιά smartphones δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα πανίσχυρα συστήματα που εκπαιδεύουν AI μοντέλα όπως το ChatGPT ή το Gemini, ενδέχεται να αποτελέσουν ιδανική λύση για μικρότερα projects, εκπαιδευτικές εφαρμογές και τοπική επεξεργασία δεδομένων. Και ίσως, τελικά, το παλιό κινητό που σκονίζεται στο συρτάρι να είναι πολύ πιο πολύτιμο απ’ όσο νομίζαμε.
