Πολύ πριν από την εμφάνιση των σύγχρονων υπολογιστών ή ακόμη και των γνωστών συστημάτων γραφής, ο πολιτισμός των Ίνκας φαίνεται πως είχε αναπτύξει έναν εντυπωσιακά προηγμένο τρόπο διαχείρισης πληροφοριών: το Quipu. Το σύστημα αυτό βασιζόταν σε κόμπους δεμένους πάνω σε κορδόνια διαφορετικών χρωμάτων και χρησιμοποιούνταν για την καταγραφή δεδομένων σε ολόκληρη την αυτοκρατορία.
Για πολλά χρόνια, οι ερευνητές θεωρούσαν ότι τα quipu λειτουργούσαν αποκλειστικά ως αριθμητικά εργαλεία, ένα είδος δεκαδικού λογιστικού συστήματος. Μελετητές όπως οι Marcia Ascher και Robert Ascher υποστήριξαν ότι η θέση και το είδος κάθε κόμπου αντιστοιχούσε σε αριθμητικές τιμές. Ωστόσο, νεότερες έρευνες από επιστήμονες όπως η Sabine Hyland υποδεικνύουν ότι το σύστημα ίσως περιλάμβανε και γλωσσικά στοιχεία, με έως και 95 πιθανούς «δείκτες» που θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν έννοιες ή ήχους.
Η πολυπλοκότητα του quipu δεν περιορίζεται στους μεμονωμένους κόμπους, αλλά επεκτείνεται στις σχέσεις μεταξύ τους. Τα κορδόνια διακλαδώνονται από ένα κεντρικό νήμα, δημιουργώντας μια ιεραρχική δομή. Αυτή η δομή θυμίζει έντονα τις δενδρικές δομές δεδομένων που χρησιμοποιούνται στη σύγχρονη Computer Science.
Ο επιστήμονας υπολογιστών Richard Dosselmann, μαζί με τους συνεργάτες του, προσέγγισε το quipu όχι ως ένα μυστήριο προς αποκρυπτογράφηση, αλλά ως ένα σύστημα προς μοντελοποίηση. Χρησιμοποιώντας γλώσσες προγραμματισμού όπως C++ και Python, η ομάδα δημιούργησε ψηφιακά μοντέλα βασισμένα στις αρχές του quipu, ακόμη και νέες μορφές αρχείων που επιτρέπουν την αποθήκευση και ανάλυση δεδομένων με παρόμοια λογική.
Μάλιστα, κατασκεύασαν πρωτότυπες εφαρμογές, όπως ένα είδος spreadsheet και εργαλεία οπτικοποίησης εικόνων, εμπνευσμένα από τη δομή του quipu. Το εντυπωσιακό είναι ότι αυτό το σύστημα επιτρέπει την προσθήκη δεδομένων χωρίς να απαιτείται αναδιοργάνωση του συνόλου, κάτι που θυμίζει σύγχρονες scalable αρχιτεκτονικές.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η ίδια η δομή του quipu θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μορφή «ενσωματωμένης» προστασίας δεδομένων. Η αναδιάταξη των κορδονιών σε διαφορετικά επίπεδα μπορεί να αποκρύπτει πληροφορίες, προσφέροντας κάτι αντίστοιχο με πρωτόγονη κρυπτογράφηση.
Παρόλο που δεν πρόκειται για υπολογιστή με τη σύγχρονη έννοια, πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι το quipu αποτελεί μια πρώιμη μορφή πληροφοριακού συστήματος. Ένα εργαλείο που επέτρεψε στους Ίνκας να οργανώνουν, να αποθηκεύουν και να διαχειρίζονται πολύπλοκα δεδομένα χωρίς γραφή, αποδεικνύοντας ότι η καινοτομία δεν εξαρτάται πάντα από την τεχνολογία όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.
