Έξι μεγάλες τράπεζες προειδοποιούν ότι οι αγορές μέσω πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να αυξήσουν τους κινδύνους απάτης, διαφωνιών στις συναλλαγές και παραβίασης δεδομένων, όσο διευρύνεται η αυτονομία των συστημάτων. Προτείνουν πέντε κοινές αρχές για την ανάπτυξη του λεγόμενου agentic commerce: διαφάνεια, ασφάλεια, ιδιωτικότητα και δεδομένα, ελευθερία επιλογής και διαλειτουργικότητα, με επίκεντρο την προστασία καταναλωτών και εμπόρων.
Οι ASB Bank, Bank of America, Capital One, Commonwealth Bank of Australia, ING Group και NatWest Group συνυπογράφουν το κείμενο «Building Trust in Agentic Commerce». Επισημαίνουν ότι η τεχνολογία έχει περάσει από κλειστές δοκιμές σε πιλοτικές εφαρμογές με πραγματικές συναλλαγές και αρχική επέκταση, ενώ τα πρότυπα του κλάδου, οι πολιτικές και οι μηχανισμοί προστασίας παραμένουν υπό διαμόρφωση. Οι προτεινόμενες αρχές έχουν εθελοντικό και μη δεσμευτικό χαρακτήρα, χωρίς υποχρέωση υιοθέτησης ή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Από την αναζήτηση προϊόντων στην αυτόνομη αγορά
Το κείμενο ορίζει το agentic commerce ως τη χρήση πρακτόρων AI για την πραγματοποίηση ή διευκόλυνση πληρωμών μεταξύ καταναλωτή και εμπόρου για προϊόντα ή υπηρεσίες. Καλύπτει διαφορετικές μεθόδους πληρωμής και βαθμούς αυτονομίας: από την αναζήτηση προϊόντων με τελική έγκριση του πελάτη έως την εκτέλεση μιας αγοράς μετά από αρχική εντολή, χωρίς μεταγενέστερο έλεγχο από τον ίδιο.
Για τους καταναλωτές, τα πιθανά οφέλη περιλαμβάνουν ταχύτερη αναζήτηση, καλύτερη σχέση αξίας και τιμής, συμβουλές και αυτοματοποίηση. Οι έμποροι προσβλέπουν σε πρόσβαση σε νέους πελάτες, αύξηση πωλήσεων και εξατομικευμένες υπηρεσίες. Ο ρυθμός και η έκταση υιοθέτησης παραμένουν αβέβαιοι, παρότι οι συντάκτες θεωρούν ότι το μοντέλο θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ευρέως διαδεδομένο τρόπο συναλλαγών.
Η αυξημένη αυτονομία φέρνει και ερωτήματα για τα συμφέροντα που εξυπηρετεί ένας πράκτορας. Υψηλότερες προμήθειες ή χαμηλότερο κόστος σε tokens για τον πάροχό του μπορεί να επηρεάζουν την προτεραιότητα προϊόντων και τρόπων πληρωμής, εις βάρος επιλογών με μεγαλύτερη αξία για τον πελάτη. Η αρχή της διαφάνειας προβλέπει σαφή ενημέρωση για τη συμμετοχή του agent, για λογαριασμό ποιου ενεργεί και πώς αποφασίζει, συμπεριλαμβανομένων των χορηγούμενων επιλογών και της χρήσης δεδομένων.
Έλεγχος εξουσιοδοτήσεων και ευθύνη για τα λάθη
Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκονται οι λανθασμένες αγορές, οι υπερβολικές δαπάνες και η απώλεια χρημάτων από απάτες. Οι καταναλωτές έχουν επίσης ερωτήματα για την προστασία τους και τον αποδέκτη μιας καταγγελίας όταν προκύπτει πρόβλημα. Οι έμποροι ανησυχούν για περισσότερες αμφισβητήσεις συναλλαγών και αντιλογισμούς χρεώσεων για λόγους εκτός του ελέγχου τους, καθώς και για απώλεια της άμεσης σχέσης με τον πελάτη ή αυξημένο κόστος.
Οι προτάσεις περιλαμβάνουν έλεγχο των εξουσιοδοτήσεων από τον καταναλωτή, ασφαλείς και ελέγξιμες μεθόδους χρήσης στοιχείων πληρωμής και συνεργασία των παρόχων για πρόληψη, εντοπισμό και αντιμετώπιση απάτης. Προβλέπουν επίσης διαδικασίες επίλυσης διαφορών με συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων, ώστε η κατανομή ευθύνης να αντανακλά το σημείο όπου εισάγονται οι κίνδυνοι και τα λάθη.
Η προστασία δεδομένων αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς οι υπηρεσίες παράγουν νέα δεδομένα, όπως οδηγίες χρηστών, αρχεία αποφάσεων, εξουσιοδοτήσεις και στοιχεία αγορών. Προτείνεται πρόσβαση μόνο στα δεδομένα που χρειάζεται κάθε πάροχος ή έμπορος για ασφαλή και αποτελεσματική λειτουργία, με συναίνεση για πρόσθετη χρήση ή κοινοποίηση. Τα ελέγξιμα αρχεία θα πρέπει να τεκμηριώνουν τις οδηγίες, την ταυτοποίηση και την πρόθεση του πελάτη, υποστηρίζοντας έρευνες απάτης, ανάκτηση χρημάτων και επίλυση διαφορών.
Επιλογή υπηρεσιών και σύνδεση των συστημάτων
Η ελευθερία επιλογής αφορά την πρόσβαση σε υπηρεσίες χωρίς αδικαιολόγητους περιορισμούς. Το κείμενο εντοπίζει κινδύνους από υποχρεωτική χρήση συγκεκριμένων ψηφιακών πορτοφολιών ή τρόπων πληρωμής, περιορισμούς πρόσβασης πρακτόρων σε πλατφόρμες και υψηλότερες χρεώσεις για εναλλακτικούς παρόχους. Αναγνωρίζει επίσης στους παρόχους τη δυνατότητα επιλογής των υπηρεσιών που υποστηρίζουν, με κριτήρια ασφάλειας, εμπορικής βιωσιμότητας και νομικών ή ρυθμιστικών απαιτήσεων.
Η διαλειτουργικότητα αποσκοπεί στη σύνδεση διαφορετικών πρακτόρων, μεθόδων πληρωμής και πρωτοκόλλων. Ο κατακερματισμός μπορεί να αυξήσει το κόστος διασύνδεσης, να δυσκολέψει την αλλαγή υπηρεσίας και να δημιουργήσει αποκλίσεις στην προστασία πελατών. Η πρόταση δίνει προτεραιότητα στις βασικές λειτουργίες που υπηρετούν τις πέντε αρχές, διατηρώντας περιθώριο καινοτομίας στις πρόσθετες υπηρεσίες.
Οι έξι τράπεζες σχεδιάζουν επόμενο κείμενο με αναλυτικότερες προτάσεις εφαρμογής μέσω πρωτοκόλλων, προτύπων και πολιτικών. Προβλέπουν διάλογο με καταναλωτές, εμπόρους, παρόχους τεχνολογίας και πληρωμών, φορείς του κλάδου και ρυθμιστικές αρχές για τη διαμόρφωση του πλαισίου.
