Οι επενδύσεις σε οπτικές ίνες, δίκτυα 5G και ψηφιακές υποδομές επέτρεψαν στη Κύπρο να σημειώσει πολύ καλές επιδόσεις στους βασικούς δείκτες συνδεσιμότητας, όμως η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις εξακολουθεί να κινείται με αργούς ρυθμούς. Η υιοθέτηση τεχνητής νοημοσύνης και γενικότερα προηγμένων ψηφιακών εργαλείων παραμένει χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, διατηρώντας την Κύπρο πίσω σε μια σειρά κρίσιμων δεικτών ψηφιακού μετασχηματισμού.
Αυτή είναι η βασική εικόνα που καταγράφει για την Κύπρο η έκθεση «State of the Digital Decade 2026» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η κάλυψη δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN – Very High Capacity Networks) ανήλθε το 2025 στο 95%. Στο ίδιο επίπεδο διαμορφώθηκε και η κάλυψη FTTP (Fibre to the Premises), ποσοστά που είναι υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος φθάνει το 85,5% για τα VHCN και το 74,1% για τα FTTP.
Ακόμη καλύτερη είναι η εικόνα στα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας. Η κάλυψη 5G διαμορφώνεται στο 100%, υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 96,8%.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη σημαντική πρόοδο που σημείωσε η Κύπρος στον τομέα της καινοτομίας, καθώς σύμφωνα με τους δείκτες της Επιτροπής, καταγράφει τέσσερις εταιρείες στην κατηγορία των unicorns, ενώ η συμμετοχή της σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες υψηλής τεχνολογίας ενισχύει τη θέση της στον ψηφιακό χάρτη της Ευρώπης.
Οι διαφορές μεταξύ ηλικιακών ομάδων και επιπέδων εκπαίδευσης αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για την αξιοποίηση των ευκαιριών της ψηφιακής οικονομίας
Στον τομέα των δεξιοτήτων, το 49,5% των πολιτών διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ποσοστό που παραμένει χαμηλότερο από τον στόχο του 80% που έχει τεθεί για το 2030. Οι ειδικοί ΤΠΕ αντιστοιχούν στο 5% της συνολικής απασχόλησης. Η Επιτροπή προειδοποιεί ότι οι διαφορές μεταξύ ηλικιακών ομάδων και επιπέδων εκπαίδευσης εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για την πλήρη αξιοποίηση των ευκαιριών της ψηφιακής οικονομίας.
Η πρόσβαση των πολιτών σε ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες βελτιώνεται σταθερά, με τη σχετική βαθμολογία να διαμορφώνεται στο 77,6, ενώ οι υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις φθάνουν στο 86,0. Η πρόσβαση σε ηλεκτρονικούς φακέλους υγείας καταγράφεται στο 75,4.
Παρά την πρόοδο, η Κύπρος εξακολουθεί να υπολείπεται του μέσου όρου της ΕΕ σε ορισμένους τομείς, κυρίως στις διασυνοριακές ψηφιακές υπηρεσίες, στην ψηφιοποίηση της τοπικής αυτοδιοίκησης και στον ψηφιακό μετασχηματισμό της δικαιοσύνης.
Σε σημαντικό παράγοντα στους τομείς της κυβερνοασφάλειας και των κβαντικών επικοινωνιών αναδεικνύεται η Κύπρος, με το έργο CYQCI που αποτελεί μέρος ενός πανευρωπαϊκού δικτύου κβαντικών επικοινωνιών που αποσκοπεί στη δημιουργία εξαιρετικά ασφαλών διαύλων μετάδοσης δεδομένων. Επιπλέον, η Κύπρος φιλοξενεί ένα από τα τρία Cyber Hubs της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δημιουργήθηκαν μέσω του Cyber Solidarity Act, ενισχύοντας τον ρόλο της στη διασυνοριακή συνεργασία για την κυβερνοασφάλεια.
Η Κομισιόν αναφέρει και «τη στρατηγική σημασία της Κύπρου στο σημερινό γεωπολιτικό πλαίσιο» στον τομέα των υποθαλάσσιων καλωδίων, καθώς η χώρα εντείνει τις προσπάθειές της να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο συνδεσιμότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Χρηματοδότηση – που διοχετεύονται τα λεφτά…
Σε ότι αφορά τη χρηματοδότηση, η Κύπρος διαθέτει το 30% του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της τάξεως των 300 εκατ. ευρώ σε ψηφιακές δράσεις, ενώ επιπλέον 100 εκατ. ευρώ από την Πολιτική Συνοχής, κατευθύνονται στην ψηφιακή μετάβαση. Η Κύπρος συμμετέχει επίσης στο EUROPEUM-EDIC για υπηρεσίες blockchain, καθώς και στις πρωτοβουλίες EuroHPC Joint Undertaking και Chips Joint Undertaking.
Στην έκθεση σημειώνεται ότι η Κύπρος έχει θέσει και τους 14 διαθέσιμους εθνικούς στόχους στο πλαίσιο της Ψηφιακής Δεκαετίας, με το 86% αυτών να ευθυγραμμίζεται με τους στόχους της ΕΕ για το 2030. Από τους δείκτες προόδου που είχαν τεθεί για το 2025, το 77% βρίσκεται εντός πορείας επίτευξης. Το συνολικό δημόσιο κονδύλι που συνδέεται με τα μέτρα του εθνικού οδικού χάρτη ανέρχεται σε 117 εκατ. ευρώ.
Τι λένε οι κύπριοι για την ψηφιακή τεχνολογία
Σύμφωνα με το ειδικό Ευρωβαρόμετρο για την Ψηφιακή Δεκαετία 2026, το 89% των Κυπρίων θεωρεί ότι η ψηφιακή πολιτική πρέπει να αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το 93% ζητεί ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας, το 91% περισσότερα προγράμματα ψηφιακής εκπαίδευσης και δεξιοτήτων και το 88% αυστηρότερη ρύθμιση των διαδικτυακών πλατφορμών.
Παράλληλα, το 85% υποστηρίζει την προτεραιοποίηση επενδύσεων σε ευρωπαϊκές ψηφιακές υποδομές και υπηρεσίες.
Το μεγαλύτερο έλλειμμα εντοπίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη. Η χρήση εφαρμογών AI από τις επιχειρήσεις διαμορφώνεται στο 12%, έναντι 20% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η έκθεση προειδοποιεί ότι ο αργός ρυθμός ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων κινδυνεύει να υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητα της Κυπριακής οικονομίας, περιορίζοντας την ικανότητά της να αξιοποιήσει νέες τεχνολογίες και καινοτόμα εργαλεία.
Ποιες συστάσεις απευθύνονται προς τη χώρα μας
Μεταξύ των βασικών συστάσεων που απευθύνονται προς τη χώρα περιλαμβάνονται η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) από τις επιχειρήσεις, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Κύπρου στην κυβερνοασφάλεια, ιδιαίτερα για κρίσιμες υποδομές (όπως τα υποθαλάσσια καλώδια), η επιτάχυνση της υλοποίησης της στρατηγικής ψηφιακού μετασχηματισμού του δημόσιου τομέα, με προτεραιότητα στην απρόσκοπτη και χωρίς αποκλεισμούς πρόσβαση όλων των πολιτών σε ψηφιακές υπηρεσίες και των έργων για την ηλεκτρονική υγεία (e-health),καθώς και η ενίσχυση και επέκταση στοχευμένων πρωτοβουλιών για την αναβάθμιση των ψηφιακών δεξιοτήτων του πληθυσμού ιδιαίτερα στις μεγαλύτερες ηλικίες και στις περιοχές που εμφανίζουν χαμηλότερες επιδόσεις.
