Τα παιδιά που αποκτούν smartphone πριν από την ηλικία των 13 ετών είναι πολύ πιο πιθανό να παρουσιάσουν σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας ως νέοι ενήλικες, σύμφωνα με νέα έρευνα της Sapien Labs, η οποία βασίστηκε σε δεδομένα από τη βάση δεδομένων της Global Mind Project.
Η εν λόγω μελέτη, με τίτλο Protecting the Developing Mind in a Digital Age: A Global Policy Imperative, δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Human Development and Capabilities στις 20 Ιουλίου 2025, και πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 100.000 νέων από διαφορετικές χώρες, εξετάζοντας τη συσχέτιση ηλικίας πρώτης χρήσης smartphone.
Συγκεκριμένα οι επιστήμονες βρήκαν πως όσο νωρίτερα λάμβανε ένα παιδί το πρώτο του smartphone, τόσο χαμηλότερη ήταν η βαθμολογία του MHQ στην ενήλικη ζωή, που είναι ένας δείκτης που συνδυάζει 47 κοινωνικές, συναισθηματικές, γνωστικές και σωματικές λειτουργίες. Για παράδειγμα, όσοι το έλαβαν σε ηλικία 13 ετών είχαν μέσο σκορ περί 30, ενώ όσοι το έλαβαν στα πέντε έπεφταν κοντά στο 1.
Επίσης, αναφέρθηκαν αυξημένα ποσοστά αυτοκτονικών σκέψεων, επιθετικότητας, αποσύνδεσης από την πραγματικότητα και ακόμη και ψευδαισθήσεων.
Τα κορίτσια εμφάνισαν χαμηλότερη αυτοεκτίμηση, ψυχική ανθεκτικότητα και αυτοπεποίθηση, ενώ τα αγόρια ανέφεραν μειωμένη ηρεμία, σταθερότητα και ενσυναίσθηση, συγκριτικά με όσους απέκτησαν smartphone μετά τα 13.
Το 40 % της επιβάρυνσης αποδίδεται στην πρόσβαση σε social media, ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης η ηλεκτρονική παρενόχληση cyberbullying (10 %), ο διαταραγμένος ύπνος (12 %) και οι προβληματικές οικογενειακές σχέσεις (13 %). Η μελέτη υπογραμμίζει ότι τα συμπτώματα αυτά συχνά δεν καταγράφονται από παραδοσιακά εργαλεία διάγνωσης.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη νευροεπιστήμονα Tara Thiagarajan, καλούν για έκτακτα μέτρα πολιτικής προστασίας και εισηγούνται περιορισμούς στην πρόσβαση σε smartphones για παιδιά κάτω των 13 ετών. Επίσης, θεωρούν ότι χρειάζεται υποχρεωτική εκπαίδευση σε ψηφιακό εγγραμματισμό, και επίσης νομοθετικό πλαίσιο που να προστατεύει τους νέους, ανάλογο με αυτό που ισχύει για το αλκοόλ και το κάπνισμα.
Ανάγκη συντονισμένης δράσης από γονείς, εκπαιδευτικούς και νομοθέτες για την προστασία του αναπτυσσόμενου νου στον ψηφιακό κόσμο
Η μελέτη ενισχύει την ορθότητα των αυξανόμενων τάσεων για απαγορεύσεις χρήσης κινητών συσκευών σε σχολεία σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ολλανδία, η Ιταλία και η Αυστραλία. Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις, όπως στην πολιτεία Κουίνσλαντ της Αυστραλίας, φαίνεται ότι η απαγόρευση κινητών κατά τη διάρκεια των σχολικών ωρών έχει οδηγήσει σε θετικά εκπαιδευτικά αποτελέσματα και μείωση του cyberbullying.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα μπορεί να μην αποδεικνύουν απευθείας αιτιότητα, ωστόσο το μέγεθος και η συστηματικότητα των συσχετίσεων καθιστούν τον παραδειγματισμό προληπτικής παρέμβασης αναγκαίο.
Ταυτόχρονα, τονίζεται η ανάγκη συντονισμένης δράσης από γονείς, εκπαιδευτικούς και νομοθέτες για την προστασία του αναπτυσσόμενου νου στον ψηφιακό κόσμο.
