Ως κόμβος εξαγωγής παράνομων λογισμικών στις ευρωπαϊκές χώρες χαρακτηρίζεται η Κύπρος μέσα από το προσχέδιο της έκθεσης της επιτροπής PEGA που διερευνά το θέμα παρακολουθήσεων στις χώρες της Ε.Ε. Αναλυτικότερα, το προσχέδιο της PEGA παρουσιάζει την Κύπρο να έχει το ρόλο του «κεντρικού εξαγωγέα» κακόβουλων λογισμικών τύπου Predator βασιζόμενο σε πολλές μαρτυρίες, ντοκουμέντα και διαρροές εντός και εκτός των συνόρων της, αλλά και σε συνδυασμό με τη διαφορά μεταξύ της νομοθεσίας που βρίσκεται σε ισχύ και της εφαρμογής της, τις χαμηλές ποινές που επιβλήθηκαν στην περιβόητη υπόθεση «του μαύρου βαν», τις διασυνδέσεις με την υπόθεση των παρακολουθήσεων στην Ελλάδα και τη στενή συνεργασία που έχει η Κύπρος με το Ισραήλ.
Ειδικότερα, στο κεφάλαιο που αφορά την Κύπρο αναφέρεται πως η Κύπρος αποτελεί «σημαντικό Ευρωπαϊκό κόμβο εξαγωγών για την βιομηχανία των παρακολουθήσεων», προσθέτοντας πως «στα χαρτιά υπάρχει ένα ισχυρό νομικό πλαίσιο, που περιλαμβάνει κανόνες της ΕΕ, όμως στην πράξη, η Κύπρος είναι ένα ελκυστικό μέρος για εταιρείες που πωλούν τεχνολογίες παρακολούθησης».
Σημειώνεται ακόμα πως «πρόσφατα σκάνδαλα έχουν κάνει ζημιά στην φήμη της χώρας» και πως ένα νέο πλαίσιο νομοθετικών πρωτοβουλιών για ενίσχυση του νομικού πλαισίου για τις εξαγωγές αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2023.
Στην έκθεση γίνεται ειδική αναφορά στην υπόθεση του κατασκοπευτικού βαν, την πειραματική χρήση των εν λόγω τεχνολογιών της εταιρείας WiSpear του Ταλ Ντιλιάν στο Αεροδρόμιο Λάρνακας, καθώς και την μη δίωξη προσώπων για την υπόθεση και την επιβολή μόνο ενός διοικητικού προστίμου.
Γίνεται ακόμα αναφορά σε «στενές διασυνδέσεις μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας όσον αφορά το θέμα των spyware» καθώς και στο ότι «η Intellexa του Ταλ Ντίλιαν είναι εγκατεστημένη στην Ελλάδα και το spyware Predator έχει χρησιμοποιηθεί στα σκάνδαλα υποκλοπών στην Ελλάδα».
Ακόμα σημειώνεται πως η κυπριακή κυβέρνηση «φέρεται να έχει χρησιμοποιήσει η ίδια συστήματα παρακολούθησης, αν και λιγότερα είναι γνωστά για τα θύματα σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη, ούτε είναι ξεκάθαρο αν χρησιμοποιήθηκαν spyware ή άλλες μέθοδοι παρακολούθησης, ή και τα δύο» παραπέμποντας συγκεκριμένα στις καταγγελίες του δημοσιογράφου Μακάριου Δρουσιώτη.
Σύμφωνα με το προσχέδιο της έκθεσης, «στα χαρτιά υπάρχει νομικό πλαίσιο που προβλέπει την προστασία των ιδιωτικών επικοινωνίων, την διαχείριση των προσωπικών δεδομένων και το ατομικό δικαίωμα την πληροφόρηση», ωστόσο «στην πράξη, όταν γίνει επίκληση της εθνικής ασφάλειας δεν υπάρχουν ξεκάθαροι κανόνες για την χρήση μηχανισμών υποκλοπής και την προστασία των συνταγματικών δικαιωμάτων των πολιτών».
Όπως αναφέρεται από το γραφείο της κ. Ιν ‘τ Βελντ, τα μέλη της PEGA θα ξεκινήσουν στα τέλη Νοεμβρίου την επεξεργασία του προσχεδίου με στόχο την υιοθέτησή του από την ολομέλεια τον Μάρτιο, ή τον Ιούνιο στην περίπτωση που η αποστολή της επιτροπής επεκταθεί.
Σε δήλωσή της ενόψει της δημοσιοποίησης της έκθεσης, η εισηγήτρια ευρωβουλευτής της PEGA σημειώνει πως «η ευρεία χρήση κατασκοπευτικών λογισμικών (spyware) στην Ευρωπαϊκή Ένωση από εθνικές κυβερνήσεις κατά πολιτών είναι λόγος ανησυχίας» καθώς «σε τέσσερα με πέντε κράτη μέλη υπάρχει ξεκάθαρη κατάχρηση κατασκοπευτικών λογισμικών για πολιτικούς σκοπούς, κάτι που αποτελεί σοβαρή απειλή στη δημοκρατία».
