Μπορεί στην Ευρώπη να «γκρινιάζουν» για τις τηλεπικοινωνίες, και να πληθαίνουν οι «φωνές» για την ανάγκη αξιοποίησης της δυναμικής των αναδυόμενων τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κβαντική υπολογιστική και η 5G Standalone συνδεσιμότητα που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην τόνωση της ψηφιακής ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, στην Κύπρο δεν λείπουν οι θετικές, αλλά και οι αρνητικές ειδήσεις, που έχουν τη δική τους σημασία για την ψηφιακή πρόοδο της χώρας μας.
Ξεκινώντας από την πιο πρόσφατη θετική είδηση, η Κύπρος βρίσκεται ανάμεσα στις τρεις πρώτες χώρες της ΕΕ με τα υψηλότερα ποσοστά προστιθέμενης αξίας στις υπηρεσίες ΤΠΕ. Πρώτη ήταν η Μάλτα με 9,4%, δεύτερη η Κύπρος με 8,9% και τρίτη η Βουλγαρία με 7,3%. Τα προαναφερθέντα στατιστικά στοιχεία αποκτούν μεγαλύτερη αξία καθώς προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat), για την προστιθέμενη αξία, την απασχόληση, την έρευνα και ανάπτυξη στον ευρωπαϊκό τομέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Σύμφωνα με αυτά, η προστιθέμενη αξία του ευρωπαϊκού τομέα τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) το 2021, αντιστοιχούσε στο 5,5% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης: 4,7% από τις υπηρεσίες ΤΠΕ και 0,8% από τη μεταποίηση ΤΠΕ (ICT manufacturing).
Όσον αφορά τον συνολικό «τομέα ΤΠΕ», από τις χώρες της ΕΕ για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα, η χώρα με την υψηλότερη ακαθάριστη προστιθέμενη αξία ήταν η Μάλτα (10,3%). Στον αντίποδα, η Ελλάδα ήταν η χώρα με το χαμηλότερο ποσοστό (3,5%). Εν τω μεταξύ, η Ουγγαρία (1,2%), η Μάλτα (0,8%), η Λετονία και η Σλοβακία (και οι δύο με 0,6%) είχαν το υψηλότερο ποσοστό ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας στο ICT manufacturing.
Λίγε μέρες προηγουμένως, ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Νικόδημος Δαμιανού, σε ομιλία του στο 2ο Cyprus Forum Cities που πραγματοποιήθηκε στην Λεμεσό, με θέμα «Προς μια βιώσιμη, πράσινη και έξυπνη…πόλη», περιέγραψε τα σχέδια της κυβέρνησης για ανάπτυξη έξυπνων πόλεων, κάνοντας εκτενή αναφορά στον καταλυτικό ρόλο του Έργου «Smart Cyprus». Όπως εξήγησε ο κ. Δαμιανού, το Smart Cyprus στοχεύει στην παροχή μιας ενοποιημένης, ολιστικής προσέγγισης για την εφαρμογή λύσεων έξυπνης πόλης σε ολόκληρη την κυπριακή επικράτεια. Το έργο αυτό θα προσφέρει μια τεχνολογική υποδομή, μια πλατφόρμα όπου οι λύσεις έξυπνων πόλεων θα μπορούν σταδιακά να ενσωματωθούν.
Το εν λόγω έργο θα χρηματοδοτηθεί με €35 εκατομμύρια από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, και βρίσκεται επί του παρόντος στη φάση διαγωνιστικής διαδικασίας με καταληκτική ημερομηνία τα μέσα Μαΐου. Το έργο προνοεί την εγκατάσταση (και σχετική σύνδεση με την κεντρική πλατφόρμα των έξυπνων πόλεων) τουλάχιστον 120.000 έξυπνων αισθητήρων, και έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2026.
Είχε προηγηθεί η Παρουσίαση του έργου «Επέκταση Δικτύων Υπερ Υψηλής Χωρητικότητας σε Υποεξυπηρετούμενες Περιοχές», το οποίο περιλαμβάνεται στο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, και του οποίου την υλοποίηση έχει αναλάβει η Cyta, μετά από σχετική διαγωνιστική διαδικασία.
Μιλώντας για διαγωνισμούς, είχαμε και «γκρίνιες…» στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου της βουλής για θέματα που αφορούν την προεργασία και την έλλειψη ορθού σχεδιασμού στην προκήρυξη προσφορών του δημοσίου για λογισμικά συστήματα, αλλά και τα έργα πληροφορικής που τελικά δεν τελεσφόρησαν και έμειναν στη μέση, όπως είναι η περίπτωση του συστήματος e-justice, αλλά και η περίπτωση του συστήματος εγγραφής στον Έφορο Εταιρειών και το σύστημα του Γενικού Λογιστηρίου.
Οι όποιες αδυναμίες αποτυπώνονται και στα όσα ανέφερε ο Γενικός Ελεγκτής (ΓΕ), Οδυσσέας Μιχαηλίδης, που μιλώντας κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής, επεσήμανε ότι από έλεγχο της Ελεγκτικής Υπηρεσίας στο Υφυπουργείο το 2020 σε δείγμα συμβάσεων, προέκυψε ότι €108 εκ. είχαν δοθεί μέσω απευθείας αναθέσεων. Ο ΓΕ ανέδειξε, μεταξύ άλλων, ως σοβαρό πρόβλημα το ότι η μέση διάρκεια των συμβάσεων ήταν τα τέσσερα χρόνια, ενώ η μέση διάρκεια ζωής των συστημάτων που δημιουργήθηκαν ήταν τα 14 χρόνια.
Όπως εξήγησε ο κ. Μιχαηλίδης, για κάθε σύστημα από τα 39 που εξετάστηκαν, κατατέθηκαν οχτώ μεταγενέστερες συμβάσεις στον ίδιο ανάδοχο για επιπρόσθετες εργασίες, που δεν περιλαμβάνονταν στην αρχική σύμβαση. Έτσι, από το σύνολο των €115 εκ. που αφορούσαν τις μεταγενέστερες συμβάσεις, τα €108 εκ. δόθηκαν με απευθείας ανάθεση. Το φαινόμενο αυτό, όπως χαρακτηριστικά είπε ο ΓΕ «είναι μία γάγγραινα» και «πεδίο διαφθοράς και διαπλοκής».
Ενώ είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε και να αντιμετωπίσουμε τις όποιες δυνητικά επιζήμιες επιλογές σε σχέση με την υλοποίηση έργων πληροφορικής, είναι ταυτόχρονα επιτακτική ανάγκη όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς να συνεργαστούν εποικοδομητικά για να αξιοποιηθεί η θετική δυναμική της τεχνολογίας για την υποστήριξη της ευημερίας και της προόδου της χώρας μας. Άλλωστε είναι κοινή συνισταμένη ότι η τεχνολογία δεν είναι ούτε καλή ούτε κακή. Ο τρόπος με τον οποίο αξιοποιείται καθορίζει τον αντίκτυπό της στην ευημερία…!
