Εκπρόσωποι των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των συνδεδεμένων χωρών συγκεντρώθηκαν στη Λευκωσία στις 15 και 16 Απριλίου 2026 για το συνέδριο της Επιτροπής Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας και Καινοτομίας (European Research Area and Innovation Committee-ERAC), το οποίο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.
Οι συμμετέχοντες αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με βασικές πτυχές του νέου προγράμματος-πλαισίου, συμπεριλαμβανομένων των κατευθυντήριων αρχών για τον αποτελεσματικό καθορισμό προτεραιοτήτων στην Έρευνα και Καινοτομία, κυρίως στο πλαίσιο της διασύνδεσης μεταξύ του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας (European Competitiveness Fund–ECF) και του επόμενου προγράμματος πλαισίου για την Έρευνα και Καινοτομία (FP10). Η συζήτηση παρείχε κατεύθυνση για τα επόμενα βήματα με στόχο την ενίσχυση του συντονισμού όσον αφορά στον καθορισμό προτεραιοτήτων και τον στρατηγικό σχεδιασμό.
Ένα ακόμη ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα που συζητήθηκε ήταν η Επιστημονική Διπλωματία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το πακέτο «ανοικτή και ασφαλής επιστήμη», συμπεριλαμβανομένης της πρότασης για Σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για την Επιστημονική Διπλωματία. Η πρωτοβουλία αυτή ανταποκρίνεται σε ένα ταχέως εξελισσόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον, στο οποίο η έρευνα και η καινοτομία συνδέονται ολοένα και περισσότερο με την ανταγωνιστικότητα, καθώς και με την οικονομική και ερευνητική ασφάλεια και τη γεωπολιτική επιρροή.
Η Κυπριακή Προεδρία προσκάλεσε ως κεντρικό ομιλητή τον Καθηγητή Κώστα Παπανικόλα, ο οποίος εκφώνησε κεντρική ομιλία με τίτλο «Περιφερειακή επιστημονική διπλωματία σε μια εποχή γεωπολιτικής αναδιάταξης και στρατηγικού ανταγωνισμού», υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεργασίας με άξονα την επιστήμη ως πλατφόρμας διαλόγου και συντονισμένης δράσης σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από κοινές προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή.
