Φιλόδοξους στόχους για την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία, τη δημόσια διοίκηση, την εκπαίδευση και την έρευνα θέτει η νέα Εθνική Στρατηγική 2026-2032, η οποία εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο. Στόχος η αύξηση της χρήσης της ΤΝ από τις επιχειρήσεις στο 75%, η δημιουργία 3.000 εξειδικευμένων επαγγελματιών και η ενίσχυση της εθνικής παραγωγικότητας.
Σε δήλωσή του, ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, δρ Νικόδημος Δαμιανός, χαρακτήρισε τη νέα στρατηγική καθοριστικό βήμα για την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στο ευρύτερο αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας.
Όπως ανέφερε, κεντρική επιδίωξη της στρατηγικής είναι η Κύπρος να αναγνωρίζεται έως το 2032 ως ο κορυφαίος κόμβος Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ανατολική Μεσόγειο, επισημαίνοντας πως η προσέγγιση που υιοθετείται δεν αποσκοπεί στον ανταγωνισμό με τα μεγαλύτερα διεθνή οικοσυστήματα ως προς το μέγεθος των υποδομών ή την ανάπτυξη πολύ μεγάλων μοντέλων ΤΝ. Αντίθετα, η έμφαση δίνεται στην πρακτική εφαρμογή και υιοθέτηση της τεχνολογίας σε τομείς όπου μπορεί να προσφέρει τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία στην κυπριακή οικονομία και κοινωνία.
Προτεραιότητα ο δημόσιος τομέας και πέντε βασικοί κλάδοι της οικονομίας
Σύμφωνα με τον κ. Δαμιανού, ο δημόσιος τομέας τίθεται ως βασική προτεραιότητα της νέας στρατηγικής, καθώς η αξιοποίηση της ΤΝ εκτιμάται ότι μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αύξηση της παραγωγικότητας, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών.
Παράλληλα, προσδιορίζονται πέντε βασικοί τομείς της οικονομίας στους οποίους θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση:
- Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και FinTech.
- Υγεία.
- Τουρισμός και φιλοξενία.
- Νομικές υπηρεσίες.
- Ναυτιλία και θαλάσσιες μεταφορές.
Πρόκειται για κλάδους στους οποίους η Κύπρος διαθέτει ήδη σημαντική θεσμική και επαγγελματική τεχνογνωσία, αλλά και προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης μέσα από την ενσωμάτωση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.
Πέντε τομείς ερευνητικής καινοτομίας
Η έρευνα και η καινοτομία παραμένουν βασικοί πυλώνες της στρατηγικής, με την Κύπρο να επιδιώκει την ανάπτυξη εξειδικευμένων ερευνητικών δυνατοτήτων σε πέντε πεδία:
- Ενέργεια και περιβάλλον.
- Αυτόνομα συστήματα.
- Ασφάλεια, άμυνα και τεχνολογίες διαστήματος.
- Υγεία και βιοεπιστήμες.
- Ασύρματα δίκτυα νέας γενιάς.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η δημιουργία εξειδικευμένων ρυθμιστικών και τεχνολογικών περιβαλλόντων δοκιμών (sandboxes), τα οποία θα επιτρέπουν την ανάπτυξη, τον πειραματισμό και την αξιολόγηση καινοτόμων λύσεων ΤΝ στους συγκεκριμένους τομείς.
Επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και νέες δεξιότητες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, με τη στρατηγική να υιοθετεί μια ολιστική προσέγγιση για την καλλιέργεια γνώσεων, δεξιοτήτων και υπεύθυνων στάσεων απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
Βασική επιδίωξη είναι οι πολίτες να μπορούν να κατανοούν, να αξιολογούν κριτικά και να αξιοποιούν υπεύθυνα τις νέες τεχνολογίες, ώστε η ΤΝ να λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης της παραγωγικότητας και όχι ως μέσο σιωπηρής αντικατάστασης των εργαζομένων.
Στις βασικές δράσεις περιλαμβάνεται η ανάπτυξη εθνικού προγράμματος γραμματισμού στην ΤΝ για παιδιά και νέους ηλικίας 6 έως 18 ετών, μέσα από τέσσερις ηλικιακές βαθμίδες και υπό την ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας. Η αξιολόγηση του προγράμματος δεν θα περιορίζεται στη συχνότητα χρήσης της τεχνολογίας, αλλά θα επικεντρώνεται στην πραγματική ανάπτυξη δεξιοτήτων και στη βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων.
Παράλληλα, προβλέπεται πρόγραμμα επανακατάρτισης ενηλίκων εργαζομένων, με έμφαση σε εξειδικευμένες δεξιότητες που ανταποκρίνονται στις ανάγκες συγκεκριμένων επαγγελμάτων και κλάδων της οικονομίας.
Σημαντική δράση αποτελεί το πρόγραμμα μικροδιαπιστευτηρίων FutureAI CY, μέσω του οποίου επιδιώκεται, κατά την πιλοτική εφαρμογή του, η εκπαίδευση 1.000 εργαζομένων. Επιπρόσθετα, θα αναπτυχθεί ειδικό πρόγραμμα κατάρτισης για τους δημόσιους λειτουργούς.
Για την παρακολούθηση των αναγκών της αγοράς εργασίας και των τεχνολογικών εξελίξεων προβλέπεται η δημιουργία Εθνικού Παρατηρητηρίου Δεξιοτήτων ΤΝ, το οποίο θα συμβάλει στην ευθυγράμμιση των εκπαιδευτικών και καταρτιστικών προγραμμάτων με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.
Υποδομές, υποστήριξη και 12 εμβληματικά προγράμματα
Η νέα στρατηγική προβλέπει επίσης επενδύσεις σε υπολογιστικές υποδομές, καθώς και τη δημιουργία μηχανισμών τεχνικής και επιχειρησιακής υποστήριξης για τα Υπουργεία και τους δημόσιους οργανισμούς.
Συνολικά, προτείνονται 12 εμβληματικά προγράμματα, τα οποία προορίζονται να υλοποιηθούν μέχρι το 2032. Η εξειδίκευση και η ιεράρχησή τους θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία και τους αρμόδιους φορείς, στο πλαίσιο της κατάρτισης τριετούς κυλιόμενου σχεδίου δράσης.
Το σχέδιο θα περιλαμβάνει και τον καθορισμό των απαραίτητων πηγών χρηματοδότησης, ώστε να διασφαλιστεί η υλοποίηση των προβλεπόμενων παρεμβάσεων.
Στόχος η χρήση ΤΝ από το 75% των επιχειρήσεων έως το 2032
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μετρήσιμοι εθνικοί στόχοι που θέτει η στρατηγική, οι οποίοι αποτυπώνουν το εύρος των αλλαγών που επιδιώκεται να επιφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην κυπριακή οικονομία.
Συγκεκριμένα, η Κύπρος φιλοδοξεί:
- Να αυξήσει τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης από τις επιχειρήσεις από 9,3% το 2025 σε 75% μέχρι το 2032.
- Να διαθέτει τουλάχιστον 3.000 εξειδικευμένους επαγγελματίες στον τομέα της ΤΝ έως το 2032.
- Να επιτύχει, σύμφωνα με το προβλεπόμενο σενάριο, βελτίωση της εθνικής παραγωγικότητας έως και 15%, ως αποτέλεσμα της οριζόντιας επίδρασης της ΤΝ.
- Να διευρύνει το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) έως και 12% μέχρι το 2032.
Όπως υπογράμμισε ο δρ Νικόδημος Δαμιανού, η επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων προϋποθέτει ουσιαστικές επενδύσεις και αποτελεσματική εφαρμογή της στρατηγικής. Πρόκειται, όπως σημείωσε, για μια συλλογική προσπάθεια που δεν αφορά αποκλειστικά την Κυβέρνηση, αλλά απαιτεί τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων, τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα.
Τέλος, σημειώνεται ότι η στρατηγική διαμορφώθηκε στη βάση των εισηγήσεων της Εθνικής Εξειδικευμένης Επιτροπής για την ΤΝ, υπό την καθοδήγηση και προεδρία του Επικεφαλής Επιστήμονα, Δημήτρη Σκουρίδη, ενώ λήφθηκαν υπόψη και οι απόψεις που κατατέθηκαν στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης.
